İstanbul Üniversitesi Tarih bölümünden mezun oldu. Milli Savunma Üniversitesi’nde İstihbarat Çalışmaları alanında yüksek lisans eğitimi aldı. Çeşitli gazete, televizyon ve dergilerde çalıştı; savunma, güvenlik, yargı konularına yoğunlaştı; kriz ve çatışma bölgelerinden haberler yaptı. Suriye iç savaşında insan manzaralarını aktardığı Savaşın İnsanları isimli bir kitabı bulunmaktadır.
40 günlük savaşa verilen ateşkes arası, “gerçek bir müzakere penceresi” kadar “tarafların yerinden mevzilenmek için attığı taktik bir adım” olarak da okunuyor. Dr. Muhammed Berdibek’e göre İran “nükleer enerji hakkından vazgeçmez”, “balistik füze programını da bölgesel etkinliğini de müzakere konusu yapmaz”; buna karşılık Trump ile Tahran “her zaman anlaşabilir” ama “İsrail faktörü olduğu müddetçe bu anlaşmalardan olumlu bir sonuç çıkması zor.”
İstihbarat kurumları bazen hükümetlerin söylemek istemediği şeyleri ilk gören yapılardır. Ama çoğu zaman o gerçeği halka anlatan onlar olmaz. Çünkü istihbaratın işi hakikati toplamak, siyasetin işi ise bazen onu idare etmektir. Devletler kendi içinde alarm veriyor ama alarm zilini kamuoyunun duyması geciktiriliyor. Belki de asıl mesele şu, 21. yüzyılın istihbarat teşkilatları, giderek daha fazla “düşmanı” değil, çöküşü izliyor.
“America First” bir Trump sloganı olsa da, dünyanın herhangi bir ülkesinde benzer sloganları atan siyasetçiler görebiliriz ve bu siyasetçiler gittikçe güçleniyorlar. Diğerkam ve adil bir dünya düzeni yönünde bir arayışın pek de mümkün olmadığını söyleyebiliriz, herkesin kısa vadeli çıkarlarına odaklandığı bir ortamda bu tür uzun vadeli bakış açısını taşımaya çalışmak pek de rasyonel bir tercih olmaz.
İran, Batı sistemine entegre olursa, Washington’un da Batı’nın da bölgedeki seçenek sayısı artar. Seçenek artarsa vazgeçilmezlik azalır, vazgeçilmezlik azalırsa pazarlık gücü erir. Türkiye açısından İran’ın Batı’yla normalleşmesi, bölgesel rekabetin parametrelerini de değiştirir.
Devletin uluslararası polis (Europol) işbirliği yoluyla elde ettiği gizli istihbarat, örgüt liderlerine aktarıldı. Europol kaynaklı veri, sıradan bir teknik bilgi değildir. Bu tür veriler devletler arasında güven ilişkisine dayanır. Eğer o veri örgüte ulaşmışsa, bu yalnızca bir sızıntı değil, uluslararası güven zincirinde bir kırılma anlamına gelebilir.
Haritalar, faturalar ve paravan şirketler üzerinden yürüyen karanlık ağ, bir suikastın nasıl “ticaret” kılığına sokulduğunu gözler önüne seriyor. Mossad’ın Türkiye merkezli lojistik hatlar, sahte şirketler ve HUMINT üzerinden kurduğu yapı, yalnızca Mohamed Zouari’nin ölümüne giden yolu değil, modern istihbaratın gizli mimarisini de ifşa ediyor.
YPG, Suriye’deki varlığını IŞİD’le mücadele döneminde, ABD öncülüğündeki uluslararası askerî koalisyonun sağladığı destek ve siyasi meşruiyet sayesinde kurmuştu. Rakka ve Deyrizor gibi, demografik olarak Arap çoğunluğa sahip, aynı zamanda petrol ve gaz açısından stratejik önemi yüksek şehirler de YPG denetimine girmişti. Devrimden hemen sonra bu bölgeleri yeni hükümete devretmesi, sahadaki en akılcı ve en az maliyetli seçenekti. Yapmadı. Arap şehirlerini kontrol etmeye devam etmek istedi.
“America First” bir Trump sloganı olsa da, dünyanın herhangi bir ülkesinde benzer sloganları atan siyasetçiler görebiliriz ve bu siyasetçiler gittikçe güçleniyorlar. Diğerkam ve adil bir dünya düzeni yönünde bir arayışın pek de mümkün olmadığını söyleyebiliriz, herkesin kısa vadeli çıkarlarına odaklandığı bir ortamda bu tür uzun vadeli bakış açısını taşımaya çalışmak pek de rasyonel bir tercih olmaz.
Trump dış politikası realizmin kaba ve indirgemeci bir taklidi görüntüsü verir durumda. Açık olmalı ki, sadece liberal kurumsalcılığa karşı olmak, bunun nişanesi olarak 66 uluslararası kuruluşun üyeliğinden çekilmek bir dış politika seçimleri kümesini realist yapmaya yetmez.
Halep’te Şeyh Maksud ve Eşrefiye’ye giren Suriye ordusu, yalnızca birkaç mahalleyi değil, 2016’da yarım kalan bir hesabı da kapattı; YPG için mesele artık direnmek değil, yanlış okunan zamanın bedelini ödeyerek neye dönüşeceğine karar vermek.
