MUSTAFA GÜNDÜZ

Ankara Üniversitesi’nde yüksek lisans ve doktora yaptı (2001, 2005). 2006-2011 arasında Fırat Üniversitesi’nde çalıştı. 2011’den itibaren Yıldız Teknik Üniversitesi’nde çalışmalarını sürdürmektedir. Eğitim tarihi alanında 2012’de doçent, 2017’de profesör oldu. 2014-15’te Princeton Üniversitesi’nde post-doktora yaptı. 2021 ve 2022’de MEB Talim ve Terbiye Kurulu Üyesi olarak görev yaptı. Temel araştırma alanı, Türk eğitim tarihinin Tanzimat sonrası gelişmeleri olup eğitimin tarihi, sosyal ve felsefi sorunları ve eğitimci şahsiyetler üzerine çalışmalarını sürdürmektedir. Telif, tercüme ve yayına hazırlama türünde çok sayıda çalışması vardır. Türk Maarif Ansiklopedisi’nde “eğitim tarihi” ilim heyeti başkanlığı yapmıştır.

MUSTAFA GÜNDÜZ

Ankara Üniversitesi’nde yüksek lisans ve doktora yaptı (2001, 2005). 2006-2011 arasında Fırat Üniversitesi’nde çalıştı. 2011’den itibaren Yıldız Teknik Üniversitesi’nde çalışmalarını sürdürmektedir. Eğitim tarihi alanında 2012’de doçent, 2017’de profesör oldu. 2014-15’te Princeton Üniversitesi’nde post-doktora yaptı. 2021 ve 2022’de MEB Talim ve Terbiye Kurulu Üyesi olarak görev yaptı. Temel araştırma alanı, Türk eğitim tarihinin Tanzimat sonrası gelişmeleri olup eğitimin tarihi, sosyal ve felsefi sorunları ve eğitimci şahsiyetler üzerine çalışmalarını sürdürmektedir. Telif, tercüme ve yayına hazırlama türünde çok sayıda çalışması vardır. Türk Maarif Ansiklopedisi’nde “eğitim tarihi” ilim heyeti başkanlığı yapmıştır.

TÜM YAZILARI

Kolonyalizmin ve dekolonizasyonun teorisi, bizatihi kolonizatörler tarafından yapılmaktadır. Dekolonizasyonun literatürü bile Londra, Berlin, Paris ve New York gibi merkezlerde üretilmiştir. Bu ironik durum, bilginin bile kolonize edildiğini gösterir.

Köy enstitüleri; idealist, fedakâr, irade sahibi öğretmenler yetiştirmesi, yaparak yaşayarak ve doğal öğrenme metotlarını kullanması yönüyle pedagojik bakımdan değerli bulunabilir. Sosyolojik zaviyeden bakıldığında ise otokratik bir zihniyetle tepeden inme, dönüştürücü, zorunlu modernleştirici bir misyona sahiptir.

Başlangıçtan bugüne 35 farklı öğretmen yetiştirme modeli deneyen Türkiye’nin, kuruluşunun 102’nci yılında hâlâ etkin ve nitelikli öğretmen yetiştirme arayışı içinde olması bir taraftan eğitim sistemindeki felsefî ve yapısal krize işaret ederken öte yandan sistemin dinamik yönüne de ışık tutmaktadır. Son eğitim şurasının ana temalarından birinin “öğretmen niteliği ve öğretmenlerin mesleki gelişimi” olması, bunun bir örneğidir.

Türkiye, modern eğitimin kurumsal yapısıyla Tanzimat sonrasında karşılaşmış olsa da, ilk defa Gökalp ile ideolojik, felsefî ve kavramsal tanımlar ve tasnifler yapılmaya başlanmıştır. Dolayısıyla modern Türkiye’nin eğitim felsefesine -her ne kadar inişli çıkışlı bir seyri olsa da- Gökalp’in katkısının sanıldığından daha fazla olduğu söylenebilir.

Cumhuriyet’in ilanını müteakip, eğitim müfredatında millî, dinî ve asrî karakterler arasından hangisinin tercih edileceği konusu netlik kazanmış gibidir. Eğitimde, mahiyetinde dinîlik olmayan bir millîlik ve asrîlik/çağdaşlık eksenli laiklik benimsenmiştir. Maarif Vekili İsmail Safa’nın zamanında zihnen verilen bu karar, 3 Mart 1924’te kabul edilen kanunla tecessüm etmiştir.

Bilginin öğretilme/aktarılma metodu değiştirilirse, farklı bilgilerin ve doğruların da olabileceği varsayılabilir ve böylesi bir öğretim sisteminin sonunda, inancın ve ideolojinin dar kalıplarına sıkışmış insanlar yetişmez. Bu da toplumda daha çoğulcu, farklılıklara imkân tanıyan, yeniliklere daha müsamahalı bakan insanların çoğalmasına; böylece ilmin, hikmetin ve sanatın gelişmesine katkı sağlayacak keşiflerin, yeniliğin icadına kapı aralayabilir.

Modernleşmeyi bir zorunluluk olarak gören ve topluma yeni bir kimlik vermekle kendilerini mesul gören Cumhuriyet idaresinin, eğitime ciddi önem atfettiği, ancak ekonomik yoksunluk, personel yetersizliği, eğitimin tabiatından kaynaklanan uzun sürede netice alınabilme realitesi gibi sebeplerle, bu sahada beklenenlerin kısa sürede gerçekleşmediği açıktır.

Sitemizde mevzuata uygun biçimde çerez kullanılmaktadır. Bilgi için tıklayınız.