“Zorunlu eğitim standart, kitlesel, merkezi bir eğitim-öğretim formu. Her öğrenciyi aynı kabul eden, her öğrenciyi tektipleştirmeye çalışan son derece buyurgan, otoriter bir yapı. Bir taraftan öğrenciyi özel, biricik kabul ettiğini söylüyor, farklı zekâ türlerinin bulunduğunu ifade ediyor diğer taraftan öğrencileri standart bir ölçme-değerlendirme sistemine tabi tutuyor.”
Biz de eğitim alanını ne yapacağımızı bilmiyoruz, nihai sonucun ne olacağına ilişkin bir tasavvurumuz da yok; mesele düzenin muhafazasıdır ve eğitimde şiddet tartışmaları bu sahte dil ve çözüm sistematiğiyle sorunların kronikleşmesinin zeminini oluşturmaktadır.
Milyonlarca öğrencinin yaşam akışını çevreleyen kısır okul modelinin üstlendiği işlevlerin önemli bir kısmını ait olduğu yerlere iade etmek gerekir. Ancak bazı işlevlerin iade edilebileceği yerlerin kalmadığını ve yerlerinde soğuk rüzgârların estiğini de hesaba katmak gerekir.
Artık günümüzde Fulbright tesiri yok, çünkü “yerli Fulbrightler”, UNICEF’ler, Erasmus’tan gelen “yerli”ler var. Acaba bu imkânları kullanıp memlekete faydası olanların sayısı nedir, takip ediliyor mu?
Kimi sorunlar yalnızca “çözülmek için” vardır. Bu çözüm için sihirli değneğe de gerek yok. Yeter ki sivil toplumun özenle hazırladığı verileri geç kalmadan politika sonuçlarına dönüştürelim. Belki de hep bir ağızdan sormanın vakti gelmiştir: 804 bin 250 çocuğun okul dışında ne işi var?
TRT2’nin yerinde bir tercihle, okulların ara tatile girdiği gün yayımladığı Öğretmenler Odası filminde okul, küçültülmüş bir toplum kesitini, Batı Avrupa veya Almanya’yı temsil ediyor. Hırsızlık, ispiyonculuk, casusluk, delilsiz suçlama, haberlerin çarpıtılması ve ırkçılık gibi temalarla birlikte bir çatışmaya dönüşüyor.
Başarısızlığın ne olduğuna ve nelerden kaynaklandığına ilişkin makul bir okumamız olmadığı için sorularla uğraşmak yerine güzel cevaplar ileri sürmek devlet yapılanmamızın klasik refleksi hâline geliyor. Bu durum, eğitimde de böyle.
Kolonyalizmin ve dekolonizasyonun teorisi, bizatihi kolonizatörler tarafından yapılmaktadır. Dekolonizasyonun literatürü bile Londra, Berlin, Paris ve New York gibi merkezlerde üretilmiştir. Bu ironik durum, bilginin bile kolonize edildiğini gösterir.
Çocuklara hep sorduğumuz ve çoğu zaman “iyi” cevabını aldığımız o “meşhur” soru. Sahi, “Okul nasıl?” Bu sorunun yanıtı, yalnızca müfredat ya da sınav başarısında değil, okulun içindeki iyi uygulamaların ne kadar paylaşıldığında gizli. Eğitimde iyi uygulama örneklerini incelemek, öğretmenlerin kendi sınıfının sınırlarını aşarak başka okullarda neler yapıldığını görmesini sağlar; meslektaş dayanışmasının, yeniliğin ve karşılıklı öğrenmenin kapısını aralar.
Üniversite giriş sınavında son yedi yılda elde edilen ortalama doğru cevap sayıları ve bu dönemde elde edilen değişimler, ülkemizin ortaöğretiminde ciddi sorunların olduğunu ve bu sorunların son yedi yılda çözülemediğini göstermektedir.
