20’nci yüzyılın önemli Kürt aydınlarından Emin Ali Bedirxan Bey’in hukukçu ve dil bilimci oğlu Celadet Bey, 1933’te Mustafa Kemal’e hitaben bir mektup kaleme alır. Mektubunun ilk kısmında hukukçu ve siyasetçi şapkasıyla rejimin Kürt politikalarını mercek altına alır ve Kemalist rejimin Kürt karşıtı bir siyasetle alabileceği bir yolunun olmadığını söyler. İkinci kısmında ise bir dilbilimci olarak, […]
İslam’a dayalı Osmanlı toplum sistemi ve İttihat ve Terakki’nin “ortak vatan” yaklaşımı, Kürtler arasında çok güçlüdür. Bu nedenle, Osmanlı’dan ayrı kendi başına bir Kürt kimliği ve devleti kurma çabası, ilk ve en büyük tepkiyi yine Kürtlerden alır. Varlığını II. Abdülhamid’e, II. Meşrutiyet’e ve İttihat ve Terakki’ye borçlu olan Osmanlı Kürt aydını, bir sonraki dönemde yükselişe […]
Murat Issı’nın “Kürt Milliyetçiliği: İlk Kürt Gazetelerinde Siyasal Kavramlar ve İslam (1898-1918)” başlıklı kitabı, Osmanlı İmparatorluğu içinde gelişen ve Osmanlı tarihiyle doğrudan irtibatlı olan Kürt milliyetçiliğinin gelişimine odaklanır. Bu milliyetçiliği özgün koşulları içerisinde incelemek gerektiğini belirten Issı, bir taraftan vatan, Osmanlılık, Kürtlük, II. Meşrutiyet ve adalet gibi kavramların Kürt düşünce dünyasındaki izlerine eğilir, diğer taraftan […]
Şeyh Said’in oğlu Ali Rıza Efendi, 1967 yılında tedavi için Ankara’ya gelir. Yeğeni ve damadı Abdülmelik Fırat’ın evinde, oğlu Fuat Fırat ve gazeteci Doğan Kılıç ile aile ortamında, Kürtçe ve Türkçe, uzun bir sohbet yapar. Sohbet kayda alınır. Üzerinden 55 yıl geçtikten konuşmalar belli başlıklar altında toplanır ve geçtiğimiz günlerde yorumsuz bir şekilde basılır. […]
Hepimiz kendimize “ev” edindiğimiz dilde ifade ederiz duygularımızı. Anadilimizde görürüz rüyalarımızı ve anadilimizde ağlar, güler, isyan eder, haykırır, neşeleniriz. Anadilimizde âşık olur, ayrılıkların ardından anadille gözyaşı dökeriz. Dil, benliğimizin mabedidir. Bir dilin kaybıysa, o dile bağlı binlerce kültürel kodun yitirilmesi anlamına gelir. Yeni nesillerin anadillerini sahiplenmesi, ancak devletin ve sivil toplumun bu konuda sahada siyaset-üstü […]
Bir dil ve o dilin kelimeleri bir partiyle, bir örgütle veya bir şahısla özdeşleştirilemez. Dil ve kelimeler onları konuşan, yazan ve onlar üzerinde düşünen herkesindir. İçişleri Bakanlığı’nın İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında yürüttüğü bir “özel teftiş” var. Belediyenin, PKK ile iltisaklı olduğu söylenen DİAYDER (Din Âlimleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği) adlı dernekle […]
Kürt meselesinin bölgedeki seyrinde olduğu gibi Türkiye’deki seyrinde de, seçimlerin ne zaman yapılacağına bağlı olarak, 2022’de ya da 2023’te bir değişim yaşanması muhtemel. Ancak bu değişimin kuvvetlice bir değişim olabileceğini söylemek zor. Kürt meselesinin bölgesel durumuyla ilgili önceki yazıda 2015’ten sonra Suriye ve Irak’ta oluşan statükonun 2022’de değişebileceğini gösteren işaretlerden söz etmiş, meselenin Türkiye kısmını […]
Ne olursa olsun, bir “çoğunluk hükumeti” Kürdistan Bölge Yönetimi liderliğinin önemli kazanımlar elde etmeyi garantilemesi için önemli bir fırsat olabilir. Ancak Kürt toplumunun çıkarına en iyi şekilde hizmet etme çabasında birlik olmadıkları takdirde, başarısızlıkları ileride bir sorun olarak karşılarına çıkabilir. Irak Seçim Komisyonu, 10 Ekim’de yapılan milletvekili seçimlerinin sonuçlarını nihayet 30 Kasım’da açıkladı. Şii din […]
2022’de Irak ve Suriye’deki Kürt meselesi statükosu ve bunu çevreleyen bölgesel statüko birlikte değişebilir, görünen bu. Öte yandan, bütün bu resmin bir de görünmeyen ya da henüz belli olmayan bir tarafı var. Başta İran ve Türkiye olmak üzere, muhtemel görünen bu değişimden memnun olmayacak aktörlerin neler yapabilecekleri… Geçen sene biterken bir sene sonu muhasebesi yapmış […]
Erdoğan iktidarda kalabilmek, muhalefetse iktidarı değiştirebilmek için şimdiye kadar alınanlardan farklı kararlar almak, farklı seçimler yapmak zorunda. Seçimleri ve sonrasını etkileyebilecek üç aktör var; Erdoğan, ‘Muhalefet’ ve HDP. Bu üç aktör hangi kararları alabilir, hangi seçimleri yapabilir? Umumi manzara: Erdoğan’ı cumhurbaşkanı Cumhur İttifakı’nı mecliste çoğunluk kılan resim değişmiş, hem Erdoğan’ın hem de Cumhur İttifakı’nın seçmen […]
