Geriye dönüp bakıldığında Cumhuriyet rejimi, sürdürdüğü otoriter modernleşme bağlamında çözülmesi güç ve zaman alan, siyasi enerjiyi tüketici üç temel mesele ile hemhal olmuştur. Bunlardan ilki, milliyetçilik siyaseti çerçevesinde gelişen Kürt meselesi, ikincisi laiklik siyaseti bağlamında neşvünema bulan dini kimlik sorunu, üçüncüsü ise ordunun oynadığı ideolojik rol çerçevesinde yaptığı müdahaleler ve gerilen asker-sivil ilişkisidir. 2023 yılı […]
Benedict Anderson’un 1983 tarihinde yayınlanan ‘Hayali Cemaatler’ kitabındaki temel tezi, milliyetçilik kadar milletin de, 18’inci yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıkan özel kültürel yapımlar olduğudur. Elbette bu tez, hemen bir sorunun yanıtlanmasını gerektirir: Bu özel kültürel yapımların daha önce ya da daha sonra değil de bu tarihte ortaya çıkmasının hikmeti nedir? Hayali Cemaatler’i, Benedict Anderson 1983’te […]
Türkiye’de aydının temel sorunu çelişkiye savaş ilan etmesidir. Taraflardan her biri çelişkinin sebebi saydığı karşıtını yok etmek istiyor. Bu mantığa göre kendisi de aynı sonucun doğal bir parçası olarak benzer bir muameleyi hak ediyor. Tanpınar’ın bir kitabı “Sahnenin Dışındakiler” başlığını taşır. Orada, mütareke yıllarından halaskârını bulacağı güne kadarki dönemin İstanbul sakinleri kastedilirken, bu yazıda “sahnenin […]
Son günlerde vergilerde yapılan artışlar, içinde bulunduğumuz durumun şakaya gelir tarafı olmadığını gösterdi. Belli ki ülke ciddi bir darboğazda. Sorumlular belli. Lakin çözüm de aynı ekibe devredilmiş durumda. Yüzyıllar önce kamu maliyesi ve piyasa ekonomisine ilişkin yazdıklarını düşününce, İbn Haldun’un ne kadar ileride, bizim de ne kadar geride olduğumuzu düşünmeden edemiyor insan. 27 Mayıs 1332’de […]
Muazzez İlmiye Çığ, yaşam felsefesi ve enerjisiyle, hepimizin zaman zaman yaşamın anlamını yitirdiğimiz, görmezden geldiğimiz ve kendimizi sorguladığımız bir çağda, bu kişisel mücadelemizde adeta bir buzkıran gemi rolü üstleniyor. “Boş vakit geçirdin, neye yaradı?” Bir Sümer atasözü 20 Haziran 1914’te Bursa’da doğdu. “Hayata gözlerimi açtığımda Birinci Dünya Savaşı başlamış” diye anlatıyor. Babası, sanki onun gelecekteki […]
Futbol üzerine yazmaya gelince ben sadece Galatasaray üzerine yazarım. Çünkü sistematik olarak sadece Galatasaray’ın maçlarını seyrederim. Beğenilerimin ve eleştirilerimin konusu Galatasaray’dır. Ancak ifade ettiğim bu limitler sahadaki futbol için geçerlidir. Yoksa kulüpler, markalar, onların arkasındaki kitleler hakkında söyleyecek birkaç sosyolojik tespitim vardır elbette. Sanırım Perspektif’te ilk kez futbol üzerine yazıyorum. Gazete Duvar’da birkaç yazım olmuştu […]
Bir insanın hayatını idame ettirmesi için çalışması gerektiğini elbette anlarım. Ama gece gündüz çalışmak tam olarak ne anlama gelebilir? Kitap okumadan, film izlemeden, müzik dinlemeden gece gündüz çalışmak gerçekten iyi bir şey midir? Öyle olsa bile bu övünülecek bir şey midir? Sanırım zamanımızın en önemli özelliklerinden biri de “gece gündüz çalışan” insanlarla çevrili olmak. Siyasette, […]
Esnaf lokantası pre-modern bir yaşama kültürünün kurumudur. Daha yerel bir hayatın lokantasıdır. Yaşama yarıçaplarımızın bugünkünden çok daha az olduğu bir dönemin lezzet üssüdür. Belki evden işe, işten eve yürüyerek gidildiği, mahallede herkesin birbirine ismiyle hitap ettiği bir hayatın dükkânıdır. Geçen hafta Perspektif’te “Ev Yemekleri Lokantası” başlıklı bir yazı yazmıştım. Yazının sonunda ise bir “Esnaf Lokantası” […]
Bugün “ev yemekleri lokantası” Türkçede sık sık duyduğumuz bir adlandırma. Aslında bir oksimoron, çünkü ev yemeği yemek için lokantaya gitmeyi gerektiriyor. Oysa ev yemeğinin, adı üzerinde evde yenmesi gerekmez mi? Ev yemekleri lokantası tabelasının yaygınlaşması, hayatımız içindeki sosyolojik değişimin ipuçlarını da veriyor. Gazete Duvar’da ve Perspektif’te yazdığım pek çok yazıda oksimoronlardan yola çıkmışlığım vardır. Dikkatli […]
Hayatında üç tane sosyoloji kitabı okumamış, okumaya çalışsa da anlamamış insanlar bu alana yıllarını vermiş birine, sırf yazdıklarını siyaseten münasip bulmadığı için sallar dururlar. Türkiye’de sosyoloji futbola benzer diye yazı yazmışlığım vardır. Herkes uzmandır o iki konuda. Konu hukuk, tıp, mühendislik olunca ağzını bıçak açmayanlar, sosyoloji, tarih, futbol ve siyasette hemen âlimleşirler. Her şeyi herkesten […]
