Sürekli Türkiye’de bir sosyoloji geleneği, kamusu ve kanonu olmadığından şikâyet edenlere, bunların inşasına öncelikle sosyolojik adabı muaşeretle başlamalarını önerebilirim. Bir alan, kendini o alana dâhil hissedenlerin birbirine asgari saygısı olmadan var olamaz. Artık bir sosyal medya dünyasında yaşıyoruz. Her şey, herkes artık çok daha fazla ortada. Kendini daha fazla gösterme, ifade etme, müdahil olma narsisizmi […]
Atalarımız daha az çalıştılar, daha iyi bir yaşamları oldu. Peki neyi yanlış yapıyoruz? Olabildiğince çok çalışmayı istemek doğamızda mı var? Belki evrimsel süreç bizi, çok çalışanları takdir eder, oturup dinlenenleriyse küçümser hale getirdi. Belki de çalışkan olmaya yatkınız. Bu yazıyı tamamlamadan önce gergindim. Kış tatilinin son günleriydi. Yine de serbest çalışan olarak bir işe girişmeye […]
Bir ülkede sosyologların asgari basireti, yani olup bitenin sebeplerini araştırma düzeyi düşük olursa, o ülkede sosyolojinin basiretinin bağlanmasından yakınmak da anlamsız olacaktır. Bir sosyoloğun malzemesini incelerken, araştırırken, çözümlerken, açıklarken, anlamaya çalışırken ihtiyaç duyacağı en temel şeyler ne olabilir? Teoriler, yöntemler, akademik teşvikin ya da muhtemel doçentlik dosyasının sağladığı motivasyon, entelektüel sorumluluk, yaşadığı topluma, dünyaya karşı […]
İşin özü ekonomi iyi oldukça ahlak lüks değil, ontolojinin parçası olur. İnsanlar sistemdeki yasal boşluklardan faydalanmaya tenezzül etmezler. Bilirler ki iyi işleyen bir mekanizmayı bozmak kendilerini daha fazla zorda bırakacaktır. Fakat fakirlik kapıdan girince sadece aşk değil, ahlak da özelde haneyi ve genelde ülkeyi terk eder. Vefatına kadar oda arkadaşım da olan ümmi babaannemin sıklıkla […]
Herkesin üzerinde uzlaştığı bir nokta gıda bankacılığı sisteminin geniş kesimlere doğru bir şekilde anlatılması ve “yoksullara çöp mü veriyorsunuz?” veya “süresi geçmiş ürünler de bağışlanabilir mi?” şeklindeki soruların artık tamamen gündemden kalkması gerektiği… Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) yayımladığı Gıda Fiyat Endeksi’ne göre[1], küresel gıda fiyatları, ağırlıklı olarak kuraklık ve salgın sebebiyle son […]
Kur’an’ın benimsemiş olduğu üçlü yani vicdan, Allah rızası ve menfaat saikleri, “Takva” kavramında toplandığı gibi, “Dünyada Dindarlık”tır. Bu üç motivin kendi içinde “Yücelik” sıralaması: 1- Allah Rızası, 2- Vicdan ve 3- Menfaattir. Tek motivli ahlak teorilerinden daha geniş ve gerçekçidir. Ahlaki amelin/eylemin (fazilet-erdem) başlıca üç saiki, motivi yani etkeni-sürücüsü vardır: 1- Vicdan, 2- Tanrı Rızası, […]
Atık toplayıcılarının yaşadığı toplumsal kriz, hepimizin sorunudur ve toplumsal dayanışmayla, farkındalıkla, empatiyle çözülecektir. Elli yaşında bir atık toplayıcı “ben bu yaştan sonra hırsızlık mı yapayım?” diye soruyorsa, bunun salt bir kamu sağlığı sorunu değil, güvenliği de ilgilendiren bir boyutu olduğu hepimizin aklının bir köşesinde durmalıdır. 50 yaşındaki Nusret, yirmi yıldır İstanbul’un Şirinevler semtinde çöplerden kâğıt […]
Yönetim/devlet katında siyaset, hukuk ve iktisat alanlarında otorite olmak, ahlaki bağlamda “ateşten gömlek giymek” gibi zor, dikkatli ve ciddi olunması gereken bir makamdır. Alternatifi istiğna, istikbar, zulüm, tahakküm, tağutluk, şeytanlık ve firavunluktur. Siyaset ve Kanun (Hukuk) Yapmanın Rahmani Genetiği İslam, özünde ahlaktır. Allah’a karşı ahlaki sorumluluk, iman ve ibadettir; İnsanlara karşı ahlaki sorumluluk ise, adalet […]
Bu ülkenin barınamayanlara değil; daha fazla yapay zeka mühendisine, daha fazla bilim insanına, daha fazla müzisyene, hukukçuya, siyaset bilimciye, ressama ihtiyacı var. Bu da ancak yurttaşlık bilincinin dışavurumuyla ve bu çığlıkların siyasi arenada kalıcı ve yapıcı bir şekilde işitilmesiyle mümkün olacak. Kendilerine “Barınamayanlar” diyorlar, sanki Türk edebiyatının usta kalemi Oğuz Atay’ın “Tutunamayanlar” romanını zihnimizin orta […]
Karamsar bir bakış açısıyla sanayi devrimiyle beraber içine girdiğimiz, 1945 sonrası kurulan küresel düzenle de tadını çıkardığımız küresel büyüme döneminin sonuna geldik. İşte bu noktada, gelecek tahayyülümüzü büyümeye değil, küçülmeye ve belki de düşmeye çevirmemiz gerekiyor. İnsanlar olarak deneyimle iflah olmaz bazı düşünce kusurlarımız, yanılgılarımız var. Bunlardan en önemlisi de tarihin doğrusallığı, bugünün dünden iyi […]
